Boek 7 Burgerlijk Wetboek: NAV stuurt wetsontwerp op aantal punten bij
Kamer stemt, architecten krijgen meer rechtszekerheid
Op 16 juli stemt de Kamer over de definitieve teksten van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek. NAV volgt dit dossier al jaren en trok sinds de eerste voorstellen in april 2024 aan de alarmbel over de verregaande impact voor architecten. Met gerichte voorstellen en overleg met kabinetten, parlementsleden en stakeholders werd ingezet op een evenwichtiger en werkbaar kader.
Belangrijkste verbeteringen
De definitieve tekst bevat meerdere aanpassingen in lijn met de aanbevelingen van NAV. Zo is er meer aandacht voor de onafhankelijke positie van de architect, ontstaat er meer duidelijkheid over de aanvaarding van de opdracht en zijn er nuttige verduidelijkingen rond veiligheidsverplichtingen, de tienjarige aansprakelijkheid en forfaitaire prijzen.
Uitvoering van opdrachten
De wederzijdse verplichtingen moeten worden beoordeeld naargelang de aard en strekking van het contract, met oog voor de professionele hoedanigheid van de opdrachtgever. De wet bevestigt dat de opdrachtnemer zijn opdracht uitvoert met respect voor zijn onafhankelijkheid: een opdrachtgever kan geen eenzijdige instructies opleggen en de architect kan onaangepaste of kennelijk onredelijke instructies weigeren of onder voorbehoud uitvoeren. Verder ligt de coördinatie bij meerdere opdrachtnemers in principe bij de opdrachtgever, tenzij anders overeengekomen. Neemt de architect die taak toch op, dan staat daar in principe extra ereloon tegenover.
Rechtszekerheid bij oplevering
De aanvaarding van de aannemingswerken geldt, behoudens tegenbewijs, eveneens als aanvaarding van de architectenopdracht. Dit creëert een duidelijk vertrekpunt voor de aansprakelijkheid van de architect, ook wanneer de opdracht niet apart formeel wordt opgeleverd, en verhoogt de rechtszekerheid.
Andere verduidelijkingen
- Veiligheidsverplichtingen worden verduidelijkt binnen de grenzen van de concrete opdracht, zonder algemene extra veiligheidsverplichting voor architecten.
- Het toepassingsgebied van de tienjarige aansprakelijkheid wordt verruimd, zodat niet langer enkel aannemer en architect hieronder vallen; de praktijk zal de impact uitwijzen.
- Er komt een duidelijker kader voor de heronderhandeling van forfaitaire prijzen.
Blijvende bezorgdheden
Toch blijven fundamentele bezwaren bestaan. Het conformiteitsbegrip blijft ruim, er komen bijkomende algemene verplichtingen en sommige bepalingen blijven voor interpretatie vatbaar. De hoofdelijke aansprakelijkheid blijft behouden, zowel voor niet-stabiliteitsbedreigende als voor stabiliteitsbedreigende gebreken, wat volgens NAV een gemiste kans is voor een eerlijkere verdeling van verantwoordelijkheid. Daarnaast koos de wetgever niet voor vaste termijnen bij gebreken, hoewel NAV pleitte voor een eenvoudiger en voorspelbaarder systeem. Ook de regels rond dubbele oplevering en de tienjarige aansprakelijkheid bevatten nog open vragen die vermoedelijk pas door rechtspraak worden ingevuld.
Inwerkingtreding en vervolg
Boek 7 treedt in werking twaalf maanden na publicatie in het Belgisch Staatsblad. NAV blijft de uitrol en toepassing nauw opvolgen, informeert over de praktische gevolgen en zal waar nodig blijven aandringen op bijsturingen om kwalitatief bouwen en rechtszekerheid voor architecten te waarborgen.